पुणे,दि.१४ : महाराष्ट्राच्या प्रगतशील वाटचालीमध्ये राज्याच्या पोलिसदलातील कर्तृत्ववान पोलीस अधिकाऱ्यांचेही महत्वाचे योगदान आहे.राज्यातील कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी शेकडो पोलीस अधिकारी व हजारो पोलीस कर्मचारी अहोरात्र कार्यरत असतात.
महाराष्ट्रात अनेक पोलीस अधिकारी समाजातील सर्व घटकांसाठी प्रामाणिकपणे उत्तम कामगिरी बजावताना दिसत आहे.रात्रभराच्या ड्यूटीनंतर थकलेल्या शरीरानेही, जेव्हा एखाद्या रडत्या महिलेचे डोळे पाहतात, तेव्हा कर्तव्यापलीकडे जाऊन हात पुढे करणारी एक खाकी वर्दी..ही आहे साहाय्यक पोलीस निरीक्षक तेजश्री शिंदे माणुसकी जपणारी यशोगाथा.
मीरा-भाईंदर-वसई-विरार पोलीस आयुक्तालयातील "भरोसा सेलच्या" प्रमुख असलेल्या तेजश्री शिंदे यांनी केवळ गुन्हे दाखल करणे किंवा आरोपींना अटक करणे एवढेच काम केले नाही, तर हजारो तुटलेल्या हृदयांना आणि विखुरलेल्या संसारांना पुन्हा आशेचा किरण दिला आहे.
भरोसा सेल सुरू झाल्यापासून (१ ऑक्टोबर २०२१) आजपर्यंत १,८४१ कौटुंबिक वादांच्या प्रकरणांपैकी १,१११ प्रकरणे यशस्वीरित्या सोडवली गेली आहेत. म्हणजे ६१ टक्के रिझॉल्व्ह रेट! समस्या सोडवण्याचे प्रमाण. पण या आकड्यांमागे असलेली वास्तविक कहाणी अश्रू आणि आनंदाची आहे. “माझ्या नवऱ्याने मारहाण केली, मुलांना सोडून निघून जायचे ठरवले होते...पण भरोसा सेलमुळे आज आमचा संसार पुन्हा हसत-खेळत चालू आहे,” अशा शब्दांत एक पीडित महिला भावूक होऊन सांगते. तेजश्री यांच्या टीमने कायद्याचा कडकपणा आणि समुपदेशन, काउंसलिंग, वैद्यकीय व मानसिक मदत यांची जोड देऊन अनेक कुटुंबे पुन्हा एकत्र आणली आहेत. ज्या महिलांना जगणे अशक्य वाटत होते, त्यांना त्यांनी ढाल बनून उभे राहून आधार दिला.
केवळ निराकरण नव्हे, तर भविष्यातील गुन्हे रोखण्यासाठी कर्तृत्ववान महिला पोलीस अधिकारी तेजश्री शिंदे यांनी ‘कायद्याचे धडे’ हा अनोखा उपक्रम सुरू केला. ४५ हून अधिक शाळा-महाविद्यालयांमध्ये ७५ पेक्षा जास्त संवादात्मक सत्रे घेतली. यातून २५,००० हून अधिक विद्यार्थ्यांना बालकांवरील अत्याचार, मुलींची सुरक्षा आणि कायदेशीर हक्कांची जाणीव करून दिली. “मुलांनो, तुम्ही एकटे नाही आहात.कायदा तुमचा साथीदार आहे,” असे ते सत्रात सांगतात.
या कामगिरीची दखल घेत २०२३ मध्ये UNICEF आणि महाराष्ट्र राज्य बालहक्क संरक्षण आयोगाकडून त्यांना राज्यातील पहिला ‘बाल स्नेही पुरस्कार’ मिळाला. पुरस्कार स्वीकारताना तेजश्रींच्या डोळ्यात अश्रू होते – कारण हा पुरस्कार केवळ त्यांचा नव्हता, तर त्या २५,००० मुलांच्या भविष्याचा होता.
तेजश्री यांच्या कार्यतत्परतेची सीमा केवळ भारतापुरती मर्यादित नाही. दुबई, कुवेत आणि आफ्रिकन देशांमध्ये मानवी तस्करी व हिंसाचाराला बळी पडलेल्या भारतीय महिलांची सुटका करण्यात त्यांनी आंतरराष्ट्रीय समन्वय साधला.
अवघ्या २४ तासांत दूतावास, स्थानिक पोलिस आणि कुटुंबीयांशी संपर्क साधून अनेक महिलांना त्यांच्या मातृभूमीवर परत आणले. परदेशात अडकलेल्या महिलांची सुटका करताना एका आईने त्यांना “तुम्ही माझ्या मुलीचा जीव वाचवला,” असे म्हणून आलिंगन दिले. त्या क्षणी तेजश्रींसाठी खाकी वर्दीचा अर्थ बदलला – तो केवळ युनिफॉर्म नव्हता, तर माणुसकीचा प्रतीक होता.
पोलीस अधिकारी म्हणून दिवसभर कठोर कर्तव्य बजावतानाच तेजश्री यांनी आपली संवेदनशीलता कधीही हरवू दिली नाही. त्या एक उत्कृष्ट कवयित्री आणि लेखिका आहेत. नवी दिल्लीत राष्ट्रपतींच्या उपस्थितीत झालेल्या पहिल्या ‘महिला शासकीय अधिकारी मराठी साहित्य संमेलना’त त्यांची काव्यवाचनासाठी निवड झाली. त्यांच्या कवितांमधून महिला सशक्तीकरण, अन्यायाविरुद्धची लढाई आणि मानवी संवेदना उमटतात. “वर्दी घालूनही माणुसकी जपणे” हेच त्यांचे तत्त्वज्ञान आहे.
“पोलीस म्हणजे केवळ दंडक नव्हे, तर समाजाचा विश्वासू मित्र असावा,” असे तेजश्री सांगतात. त्यांच्या या प्रयत्नांमुळे MBVV पोलीस दलावर जनतेचा खरा भरोसा निर्माण झाला आहे. आज अनेक गरजू महिलांसाठी आणि तरुण मुलींसाठीही ‘तेजस्विनी’ प्रेरणास्रोत बनल्या आहेत.
तेजश्री शिंदे यांची कहाणी सांगते की, खाकी वर्दीतही माणुसकी जगू शकते,संवेदना फुलू शकते आणि एका महिलेच्या जिद्दीने हजारो जीवन बदलू शकते. ही यशोगाथा केवळ एका अधिकाऱ्याची नाही, तर महिला सशक्तीकरणाच्या खऱ्या भावनेची आहे.
