"महाराष्ट्रातील 'या' कर्तृत्ववान मुलींना राष्ट्रपती पुरस्काराने सन्मानित; देशातील पहिली व्हीलचेअर मॉडेल, दिव्यांगजणांना स्वप्नपूर्तीसाठी प्रेरणा देणारी वक्ता असणाऱ्या 'या' नागपूरच्या मुलीला व ५०० हुन अधिक दिव्यांग विद्यार्थ्यांना कला व व्यवसाय कौशल्य शिकवणाऱ्या,आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत देशाला पदके मिळवून देणाऱ्या "या" पुण्याच्या कर्तुत्वान महिलेला राष्ट्रपतींच्या हस्ते पुरस्कार प्रदान"....

नवी दिल्ली, दि. ४ डिसेंबर : आंतरराष्ट्रीय दिव्यांगजन दिनाचे औचित्य साधून  नवी दिल्लीतील विज्ञान भवन येथे बुधवारी 3 डिसेंबर रोजी भव्य सोहळ्यात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते ‘राष्ट्रीय दिव्यांगजन सशक्तीकरण पुरस्कार-२०२५’ प्रदान करण्यात आले. यंदा देशभरातून ३७ व्यक्ती व संस्थांना हा प्रतिष्ठेचा पुरस्कार जाहीर झाला असून त्यापैकी ६ पुरस्कार महाराष्ट्रातील दिव्यांग व्यक्ती आणि संस्थांना मिळाले आहेत. केंद्रीय सामाजिक न्याय व अधिकारिता मंत्री डॉ. वीरेंद्र कुमार, दिव्यांगजन सशक्तीकरण विभागाच्या सचिव बी. विद्यावती यांच्यासह अनेक मान्यवर या सोहळ्याला उपस्थित होते.

महाराष्ट्राचा झेंडा उंचावणाऱ्या पुरस्कारांमध्ये नागपूरच्या अबोली विजय जरीत यांचा समावेश आहे. व्हीलचेअरवर असूनही त्या नागपूरच्या पहिल्या व्हीलचेअर मॉडेल आणि प्रेरक वक्त्या म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांनी ‘सर्वोत्कृष्ट दिव्यांग व्यक्ती’ हा राष्ट्रीय पुरस्कार पटकावला. 

Flipkart  Best Offer... Headphones & Speakers : Upto 80% Off... Limited Time Deal!  Shop Now!  For Special Discount Offers Click on Below 'Buy Now'

पुण्याच्या भाग्यश्री मनोहर नादी मित्तला कन्ना या श्रवणबाधित महिलेला ‘सर्वोत्कृष्ट दिव्यांग महिला’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. श्रवणयंत्राच्या मदतीने त्यांनी कला व व्यावसायिक कौशल्य शिक्षण क्षेत्रात ५०० हून अधिक विद्यार्थ्यांना प्रशिक्षण दिले असून आंतरराष्ट्रीय डेफ ऑलिंपिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले आहे.

"पुण्यातूनच न्यूरो-डायव्हर्जंट कलाकार कुमारी धृती रांका हिने ‘श्रेष्ठ दिव्यांग बालिका’ पुरस्कार मिळवला. ‘टिकलर आर्ट’ या संस्थेच्या त्या संस्थापक असून शार्क टँक इंडियासह अनेक आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर त्यांनी भारताला सन्मान मिळवून दिला आहे."

मुंबईच्या विलेपार्ले येथील प्रसिद्ध ऑडिओलॉजिस्ट व समाजसेविका देवांगी पराग दलाल यांनाही पुरस्काराने गौरविण्यात आले. त्यांनी स्थापन केलेल्या ‘जोश फाउंडेशन’च्या माध्यमातून आतापर्यंत २,००० हून अधिक गरजू मुलांना मोफत श्रवणयंत्रे व थेरपी पुरवली आहे.

नागपूरच्या अबोलीची यशस्वी भरारी : 

१. व्हीलचेअर मॉडेलिंग आणि फॅशन इंडस्ट्रीतील योगदान

अबोली जरीत ही देशातील पहिली व्हीलचेअर मॉडेल आहे आणि नागपूरची पहिली अशी मॉडेल. तिने दिव्यांग (अपंगत्व) असलेल्या व्यक्तींसाठी फॅशन आणि ग्लॅमरच्या क्षेत्रात नवीन दारे उघडली आहेत.

ती 'मिस व्हीलचेअर इंडिया २०२१' ची फायनलिस्ट राहिली आहे आणि 'इंडियाज दिव्यांग ग्लॅमर २०२३' ची विजेती आहे.

तिच्या मॉडेलिंगद्वारे ती दिव्यांग व्यक्तींना आत्मविश्वास वाढवण्याचे आणि सामाजिक भेदभाव तोडण्याचे संदेश देते. तिच्या कामामुळे अनेक जण अपंगत्वाला अडथळा न मानता स्वप्ने पूर्ण करण्यास प्रेरित होतात.

Samsung Mobile.. Best Buy is Live! Lowest Prices on Samsung Mobiles. For Special Discount Offers Click on Below 'Buy Now'
                                  Buy Now

२. प्रेरणादायी वक्ता (मोटिव्हेशनल स्पीकर) आणि आनंद दूत (हॅप्पीनेस  अँबेसिडर)

"अबोली जरीत एक यशस्वी मोटिव्हेशनल स्पीकर आहे, जी शाळा, कॉलेज आणि कार्यक्रमांमध्ये बोलते. तिची भाषणे अपंगत्वावर मात करणे, आत्मविश्वास आणि सकारात्मकतेवर आधारित असतात."

"राष्ट्रपती पुरस्कार मिळवणारी नागपूरची अबोली जरीत 'हॅप्पीनेस  अँबेसिडर म्हणून ओळखली जाते आणि लोकांना आनंदाने जगण्याचे शिकवते. तिच्या सोशल मीडिया (इन्स्टाग्राम @aboli__jarit) वर ती प्रेरणादायी कथा, मोटिव्हेशनल व्हिडिओ आणि लाइफस्टाइल टिप्स शेअर करते, ज्यामुळे लाखो लोकांना प्रोत्साहन मिळते."

तिने आंतरराष्ट्रीय डॉक्युमेंटरींमध्ये भाग घेतला असून, तिचा प्रवास जागतिक स्तरावर प्रेरणा देणारा आहे. तिने 'इन्फ्लुएन्सर बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स २०२५' मध्ये स्थान मिळवले आहे.

Tata CLiQ...Best Offer... Ten Ten Sale is LIVE! Upto 80% Off Across Categories....For Special Discount Offers Click on Below 'Buy Now'

भाग्यश्री मनोहर नादीमेटाला कन्ना ही पुण्यातील ३९ वर्षीय (जन्म: २१ सप्टेंबर १९८५) श्रवणबाधित (१००% श्रवण अपंगत्व) महिला आहे, जी जन्मजात गहन श्रवण दोष असलेली आहे. तिच्या दिव्यांगत्वामुळे (अपंगत्वामुळे) बोलणे आणि ऐकणे कठीण असतानाही, तिने कला, शिक्षण आणि सामाजिक सक्षमीकरणाच्या क्षेत्रात अविश्वसनीय यश मिळवले आहे.

"राष्ट्रपती पुरस्कार मिळवणारी भाग्यश्री तिच्या कुटुंबाच्या (वडील मनोहर आणि आई) यांच्या प्रोत्साहनामुळे ती या अडचणींवर मात करून इतर दिव्यांग व्यक्तींना प्रेरणा देणारी व्यक्तिमत्त्व बनली आहे. "

"३ डिसेंबर २०२५ रोजी राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते तिला 'राष्ट्रीय दिव्यांगजन सशक्तीकरण पुरस्कार २०२५' अंतर्गत 'सर्वश्रेष्ठ दिव्यांगजन' (सर्वश्रेष्ठ दिव्यांगजन) श्रेणीत पुरस्कार मिळाला. हा पुरस्कार तिच्या सर्वसमावेशक शिक्षण, कला शिक्षण आणि दिव्यांगांच्या सक्षमीकरणातील योगदानासाठी दिला गेला आहे."

भाग्यश्रीचे कार्य मुख्यतः खालील क्षेत्रांत केंद्रित आहे:

१. कला शिक्षिका आणि व्यावसायिक कौशल्य प्रशिक्षक म्हणून योगदान

भाग्यश्री मनोहर नादीमेटाला कन्ना 'सुहृद मंडळ' (Suhrud Mandal) या पुण्यातील संस्थेत कला शिक्षिका म्हणून कार्यरत आहे. तिने गेल्या अनेक वर्षांत ५०० हून अधिक दिव्यांग विद्यार्थ्यांना (विशेषतः श्रवणबाधित आणि इतर अपंग व्यक्तींना) चित्रकला, ड्रॉईंग, हस्तकला आणि व्यावसायिक कौशल्ये शिकवली आहेत.

तिच्या मार्गदर्शनाखाली तिचे विद्यार्थी राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक स्पर्धांमध्ये पदके जिंकले आहेत. यामुळे ती केवळ शिक्षिका नसून, विद्यार्थ्यांना आत्मविश्वास आणि स्वावलंबन शिकवणारी मार्गदर्शक आहे. तिच्या विद्यार्थ्यांमधील अनेक जण आता स्वतःच्या पायावर उभे राहिले आहेत आणि कला क्षेत्रात यशस्वी झाले आहेत.

तिच्या कार्यामुळे दिव्यांग विद्यार्थ्यांना मुख्य प्रवाहात आणले जाते आणि त्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम केले जाते. ती सांगते, "कला ही केवळ अभिव्यक्ती नाही, तर सक्षमीकरणाची शक्ती आहे."

Ajio  Best Offer.. Casual Wear : Upto 90% Off | Starting at Rs 200... Shop Now!  For Special Discount Offers Click on Below 'Buy Now'

                             Buy Now

२. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील प्रतिनिधित्व आणि यश

भाग्यश्री ही पहिली भारतीय श्रवणबाधित महिला आहे, जी २०२३ मध्ये फ्रान्स येथे झालेल्या 'इंटरनॅशनल अबिलिंपिक्स' (International Abilympics) मध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले. हे अबिलिंपिक्स हे दिव्यांग व्यक्तींच्या व्यावसायिक कौशल्यांसाठीचे आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे, जिथे तिने कला आणि बहु-प्रतिभा श्रेणीत भाग घेतला.

"भाग्यश्रीने 'आर्ट अँड मल्टी टॅलेंट' श्रेणीत नवीन भारतीय रेकॉर्ड प्रस्थापित केला आहे. याशिवाय, तिच्या विद्यार्थ्यांनीही या स्पर्धांमध्ये राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पदके मिळवली आहेत."

"तिच्या या यशामुळे ती जागतिक स्तरावर दिव्यांगांच्या कौशल्यांना प्रोत्साहन देणारी प्रेरणास्थान बनली आहे. २०२२ च्या वार्षिक अहवालात (DEPwD) तिला १,३०,००० रुपयांचे सन्माननीय पुरस्कार मिळाले होते."

Flipkart  Best Offer... Headphones & Speakers : Upto 80% Off... Limited Time Deal!  Shop Now!  For Special Discount Offers Click on Below 'Buy Now'

संस्था श्रेणीत मुंबईच्या ‘जय वकील फाउंडेशन अँड रिसर्च सेंटर’ला बौद्धिक व विकासात्मक दिव्यांग व्यक्तींच्या सशक्तीकरणासाठी ‘सर्वोत्कृष्ट संस्था’ म्हणून निवडण्यात आले. तर डिजिटल सुगम्यतेतील उल्लेखनीय कार्याबद्दल मुंबईचीच ‘बॅरियर ब्रेक सोल्युशन्स प्रायव्हेट लिमिटेड’ ही कंपनी ‘सर्वोत्कृष्ट सुगम्य माहिती तंत्रज्ञान’ पुरस्काराची मानकरी ठरली.

पुरस्कार वितरण करताना राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू म्हणाल्या, “दिव्यांगजन हे समाजाचे समान हक्कधारक आहेत. त्यांच्याशिवाय कोणताही समाज खऱ्या अर्थाने विकसित म्हणता येणार नाही. केंद्र सरकारने आता कल्याणकारी दृष्टिकोन सोडून ‘अधिकार-आधारित आणि सन्मान-केंद्रित’ व्यवस्था स्वीकारली आहे.” त्यांनी विशेषतः श्रेष्ठ दिव्यांग बालक मोहम्मद यासिन (केरळ) आणि धृती रांका (पुणे) यांच्यासह सर्व पुरस्कर्त्या मुला-मुलींच्या असामान्य कामगिरीचे कौतुक केले. कार्यक्रमाची सुरुवात दृष्टिहीन विद्यार्थिनी वैष्णवी थापा हिच्या मधुर सरस्वती वंदनेने झाली.

सुगम्य भारत अभियान, २०१६ चा दिव्यांगजन अधिकार कायदा आणि राष्ट्रीय शिक्षण धोरण-२०२० च्या प्रभावी अंमलबजावणीमुळे दिव्यांगजनांना मुख्य प्रवाहात आणण्याचे काम वेगाने सुरू असल्याचे राष्ट्रपतींनी यावेळी नमूद केले. २०१५ पासून ‘दिव्यांगजन’ हा आदरयुक्त शब्द वापरण्याचा निर्णयही त्याच सन्मानाचेच द्योतक असल्याचे त्या म्हणाल्या.

महाराष्ट्रातील या विजेत्यांनी केवळ वैयक्तिक यश मिळवले नाही तर दिव्यांगत्वाला कधीच मर्यादा न मानता समाजाला प्रेरणा देण्याचे काम केले आहे. त्यांच्या या यशाने राज्याचा मान उंचावला असून दिव्यांगजन सशक्तीकरणाच्या दिशेने देश पुढे जात असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.